Apartman koridoruna kamera çoğu zaman güvenlik için düşünülür, ancak ortak alanı izlemek kişisel veri işleme anlamına geldiği için sınırları iyi çizilmelidir. Bu nedenle kat malikleri kurulu kararıyla amaç, kapsam ve sorumlular netleştirilmeden kurulum yapmak genellikle risklidir; KVKK kapsamında aydınlatma ve görünür uyarı da işin parçasıdır. Kamera yalnızca gerekli alanı görmeli, daire kapılarını uzun süre yakın kadrajda tutmamalı, kapı açıldığında içerinin görünmesine yol açmamalı; mümkünse ses kaydı gibi mahremiyeti artıran özellikler kapalı olmalıdır. Kayıtların nerede tutulacağı, kimlerin erişeceği, ne kadar süre saklanacağı ve olay dışı paylaşımın önlenmesi gibi kurallar baştan belirlenmelidir. Çoğu tartışma kameranın kendisinden değil, bilgilendirme eksikliği, yanlış açı veya kontrolsüz erişim gibi küçük görünen hatalardan çıkar.
Apartman koridorunda kamera için KMK ve KVKK şartları
Kamera kaydı neden kişisel veri sayılır?
Apartman koridorundaki kamera kaydı, çoğu durumda kişisel veri sayılır. Çünkü görüntü; kişinin yüzünü, kıyafetini, yürüyüşünü, hangi saatte eve girip çıktığını, kiminle geldiğini ve hangi daireye yöneldiğini belirlenebilir hale getirebilir. Bu bilgiler tek başına “ad-soyad” olmasa bile, kişiyle ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veridir.
KVKK açısından önemli nokta şudur: Kamera sadece “çekmekle” kalmaz; kaydeder, depolar, gerektiğinde izlenebilir ve paylaşılabilir. Bunların tamamı “kişisel veri işleme” kapsamına girer. Yani “kimse izlemiyor” savunması, çoğu olayda yeterli olmaz.
Ses kaydı varsa risk daha da büyür. Ses, mahremiyeti artırdığı için çoğu senaryoda görüntüyle sağlanabilecek bir amaç varken ses kaydı yapılması ölçülülük tartışması doğurabilir.
Hukuka uygunluk için meşru amaç ve ölçülülük
Koridora kamera takmanın hukuka uygun olması için iki eksen birlikte düşünülür: KMK (ortak alan kararı ve usul) ve KVKK (kişisel veri işleme şartları).
KVKK tarafında temel soru “Bu kayıt hangi hukuki sebebe dayanıyor?” olur. Apartman ve site uygulamalarında en sık dayanak, güvenliğin sağlanması gibi gerekçelerle veri sorumlusunun meşru menfaati veya somut olayda bir hakkın korunması ihtiyacıdır. Her durumda amaç açık, belirli ve gerçek olmalıdır.
Ölçülülük ise uygulamanın “gerektiği kadar” olması demektir. Pratikte şu kriterler öne çıkar:
- Kamera açısı yalnızca gerekli ortak alanı görmeli, daire içini görecek riskli kadrajdan kaçınılmalıdır.
- Ses kaydı, yakın plan sürekli izleme, gereksiz yüksek çözünürlük gibi daha ağır yöntemlere otomatik geçilmemelidir.
- Amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmayan izleme düzeni KVKK riskini artırır.
KMK yönünden de koridor gibi ortak yerde “tesis” niteliğinde bir kurulum yapılacağı için karar ve rıza şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Özellikle ortak alanda yapılacak tesis ve değişikliklerde beşte dört yazılı rıza aranan haller gündeme gelebilir.
Ortak alana kamera takma kararını kim verir, oy çokluğu yeter mi?
Yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararı
Koridor, sahanlık, bina girişi gibi ortak alanlara kamera takılması kural olarak “ben yaptım oldu” denecek bir işlem değildir. Kararı, apartmanda Kat Malikleri Kurulu verir. Yönetim planında kamera, güvenlik veya ortak alan tesisleriyle ilgili özel bir hüküm varsa önce ona bakılır. Yönetim planı, toplantı çağrısı, gider paylaşımı ve uygulama yöntemi gibi pratik konuları netleştirebilir.
Oy çokluğu meselesinde ise tek bir cevap yoktur. Uygulamada koridora kamera sistemi kurulması çoğu kez faydalı yenilik ve ilave olarak değerlendirilir. Bu durumda karar, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile alınır. Ayrıca kurulun toplanması için genel kural, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarıdan fazlası ile toplantı yapılmasıdır; ilk toplantıda yeter sayı olmazsa en geç bir hafta içinde ikinci toplantı yapılır ve bu toplantıda kararlar katılanların oy çoğunluğu ile alınabilir. Bu çerçeve, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun madde 30 ve 42 düzenlemelerinde görülür. (Kat Mülkiyeti Kanunu metni)
Buna karşılık, iş “lüks ve çok masraflı” bir seviyeye çıkıyorsa veya ortak yerde farklı bir hukuki işlem doğuruyorsa karar ve gider paylaşımı tartışması daha hassas hale gelir. Bu yüzden proje ve maliyet kalemleri toplantı öncesi açıkça yazılmalıdır.
Yönetimin yetkisi ve sorumluluğu
Yönetici veya yönetim kurulu, tek başına “kamera taktırma” kararı vermez. Yönetimin görevi, kat malikleri kurulu kararını uygulamak ve süreci kayıt altına almaktır. Sözleşme yapmak, teklif toplamak, montajı organize etmek, bütçeyi işletmek ve sonrasında bakımını takip etmek yönetimin işidir.
KVKK açısından da çoğu tabloda veri sorumlusu konumunda olan taraf, apartman veya site yönetimidir. Bu nedenle yönetim; kamera uyarı levhası ve aydınlatma, erişim yetkileri, kayıtların saklama süresi, üçüncü kişilerle paylaşım sınırı ve teknik güvenlik tedbirleri gibi konuları yazılı kurala bağlamalıdır. Kurumun apartmanlarda kamera kullanımına ilişkin duyurusu, yönetimlerin KVKK’ya uygun hareket etmesi gerektiğini özellikle vurgular. (KVKK kamuoyu duyurusu)
Koridor ve sahanlıkta kamera nereye takılabilir, nereye takılamaz?
Daire kapısı önü kameraları ve mahremiyet sınırı
Koridor ve sahanlık, her ne kadar ortak alan olsa da daire sakinlerinin mahremiyet beklentisinin yüksek olduğu yerlerdir. Bu yüzden kameranın yeri ve kadrajı en çok burada ihtilafa yol açar.
Genel yaklaşım şudur: Kamera “güvenliği” sağlamak için zorunlu alanı görmeli, tek bir daireyi hedef alıyormuş gibi çalışmamalıdır. Kişisel veri açısından risk, daire kapısının önünü sürekli yakın kadrajda izlemekle artar. Özellikle kapı açıldığında içerinin görünebildiği bir açı, hukuka uygunluk tartışmasını büyütür.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu da apartmanlarda kamera kullanımına ilişkin duyurusunda, örnek olarak merdiven boşluklarına ve kapı açıldığında bağımsız bölümün içinin görüneceği şekilde daire kapısı önlerine kamera yerleştirilmemesi gerektiğine işaret eder. Bu metin, koridor kamerasında “yer seçimi ve açı” konusunun KVKK bakımından ne kadar kritik olduğunu açıkça gösterir. KVKK duyurusu
Ev içinin görünmesi riskine göre açı ayarı
Koridor kamerasında en temel test şudur: Daire kapısı normal şekilde açıldığında, kamera iç mekana bakıyor mu? Bu test sadece bir daire için değil, koridor üzerindeki tüm daireler için yapılmalıdır.
Uygulamada daha güvenli bir kurulum için:
- Kamerayı kapılara “karşıdan” değil, mümkünse koridorun genel akışını görecek şekilde konumlandırın.
- Kadrajda kapı eşiği ve kapı aralığı gibi içeriye sızma riski olan bölümleri minimumda tutun.
- Hareket algılama alanı, kapıların tam önü yerine koridorun genel geçiş alanına göre sınırlandırılmalıdır.
Maskeleme, dar açı ve kör nokta uygulamaları
Açı daraltılamıyorsa maskeleme (privacy mask) ile kapı önü gibi hassas bölgeler karartılabilir. Bu yöntem, “görüntü alınıyor ama kapı önü seçilmiyor” çizgisini güçlendirir.
Bir diğer pratik çözüm dar açı (tele lens) kullanmaktır. Geniş açı lensler daha çok alanı toplar ve istemeden daire kapılarını, kapı aralıklarını kadraja sokabilir.
Son olarak, kamerayı yerleştirirken kapıların hemen önünde küçük bir kör nokta bırakmak çoğu binada gereksiz tartışmaları azaltır. Güvenlik hedefi koridorun genel hareketi ise, kapı önü yakın takibi çoğu zaman “ölçülü” sayılmaz.
Bireysel daire sakininin kapı önü kamerası ile yönetim kamerası farkı
Veri sorumlusu kim olur, süreç nasıl işletilir?
Kapı önü kamerasında iki farklı senaryo var. Birincisi, daire sakininin kendi güvenliği için kapı dışına kamera koyması. İkincisi, apartman yönetiminin ortak alan güvenliği için sistem kurması. Hukuki farkın merkezinde genelde “veri sorumlusu kim?” sorusu durur.
Yönetim kamerasında veri sorumlusu çoğu olayda kat malikleri kurulu ve fiilen yönetim kabul edilir. Çünkü kurulum kararını alır, sistemi kurar veya kurdurur, kayıtların nerede tutulacağını ve kimlerin erişeceğini belirler. KVKK Kurulu’nun site ve apartmanlar hakkında yaptığı değerlendirmelerde de veri sorumlusu tespitinin somut olayda “kararı alan ve sistemi yöneten” tarafa göre yapılacağı vurgulanır. Bu çerçevede aydınlatma, uyarı levhası, erişim yetkisi, saklama ve imha gibi süreçler yönetim tarafından kurgulanmalıdır. 2020/560 sayılı Kurul değerlendirmesi
Bireysel kamera tarafında ise daire sakini, kaydı kendisi alıyor ve yönetiyorsa çoğu kez veri sorumlusu bizzat kendisi olur. KVKK’daki “kişisel faaliyet” istisnası bazı sınırlı hallerde gündeme gelebilir. Ancak kamera koridoru, komşu kapısını veya ortak alan sirkülasyonunu düzenli biçimde kaydediyorsa, kayıtlar paylaşılıyorsa ya da bulut sistemine aktarılıyorsa bu istisnaya güvenmek çoğu zaman risklidir.
Komşuyu izleme iddiasında tipik ihtilaflar
“Komşuyu izliyor” iddiası genelde kameranın varlığından değil, kullanım biçiminden çıkar. En sık görülen ihtilaflar şunlardır:
- Kameranın kapı açılınca ev içini görecek şekilde konumlanması
- Komşu kapısını sürekli yakın kadrajda tutması veya hareket alanını özellikle o noktaya kurması
- Ses kaydı alınması ya da iki yönlü ses gibi mahremiyeti artıran özelliklerin açık olması
- Görüntülerin WhatsApp grubu gibi ortamlarda olayla ilgisiz şekilde paylaşılması
- Kamera bahanesiyle komşuya baskı kurulması ve tartışmaların “delil toplama” yarışına dönmesi
Bu tür durumlarda çözüm, çoğu kez açıyı düzeltmek, maskeleme uygulamak, kayıt erişimini sınırlamak ve kuralları yazılı hale getirmekle başlar. Yönetim kamerasında bu adımlar kurul kararı ve prosedürle; bireysel kamerada ise komşuluk hukukunu ve KVKK sınırlarını gözeterek atılmalıdır.
Kamera uyarı levhası ve KVKK aydınlatması nasıl yapılır?
Levhada bulunması gereken asgari bilgiler
Koridor, giriş veya otopark gibi ortak alanlarda kamera varsa, binaya giren kişinin bunu ilk bakışta anlayacağı bir uyarı levhası bulunmalıdır. Bu levha, pratikte “katmanlı aydınlatma”nın kısa özetidir. Apartmanlarda kamera kullanımına ilişkin KVKK duyurusu da, kamerayla kayıt alındığının 6698 sayılı Kanun’un 10. maddesine uygun şekilde bildirilmesi gerektiğini açıkça hatırlatır.
Levhada asgari olarak şunlar yer almalıdır:
- “Bu alan kamera ile izlenmektedir” ibaresi (kamera simgesiyle birlikte).
- Veri sorumlusunun kimliği: Genellikle “[Apartman/Site Adı] Yönetimi”.
- Amaç: Örneğin “bina güvenliğinin sağlanması”.
- İletişim: Başvuru yapılabilecek bir kanal (yönetim e-posta adresi, telefon, tebligat adresi gibi).
- Ayrıntılı aydınlatma metnine erişim: Panodaki metne yönlendirme veya QR kod gibi pratik bir yöntem.
Levhanın yeri önemlidir. En azından ana girişte, mümkünse kamera bulunan blok girişlerinde veya kamera alanına girmeden önce görülecek şekilde konumlandırılmalıdır.
Aydınlatma metninde yer alması gereken başlıklar
Uyarı levhası tek başına yetmez. Ayrıca yazılı bir KVKK aydınlatma metni hazırlanmalıdır. Bu metin, 6698 sayılı Kanun’un 10. maddesinde sayılan asgari unsurları kapsamalıdır.
Aydınlatma metninde genelde şu başlıklar bulunur:
- Veri sorumlusunun kimliği (ve varsa temsilci bilgisi)
- İşleme amaçları (güvenlik, olay araştırması gibi)
- İşlenen veri kategorisi (görüntü kaydı, varsa zaman bilgisi vb.)
- Aktarım: Görüntülerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği (örneğin kolluk, mahkemeler; hizmet sağlayıcı teknik servis gibi)
- Toplama yöntemi ve hukuki sebep (kamera sistemiyle otomatik toplama; KVKK m.5’teki işleme şartına dayanma)
- İlgili kişi hakları (KVKK m.11) ve başvuru yöntemi
Metni yönetim panosuna asmak ve site içi duyuruyla paylaşmak iyi bir standarttır. Kanun metnini resmi kaynaktan görmek isterseniz 6698 sayılı KVKK üzerinden madde 10 ve 11’e bakabilirsiniz.
Kamera kayıtları kaç gün saklanır, kim izler, kimlerle paylaşılır?
Saklama süresi belirleme ve imha
KVKK, kamera kayıtları için “şu kadar gün saklanır” diye sabit bir süre söylemez. Esas kural, kayıtların amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü süre tutulmasıdır. Apartman uygulamalarında güvenlik amacıyla alınan görüntülerin gereğinden uzun saklanması, KVKK açısından risk doğurur. Kurumun apartman kameralarıyla ilgili duyurusunda da kayıtların makul süre saklanması, işleme sebebi ortadan kalkınca imha edilmesi gerektiği vurgulanır. Apartmanlarda güvenlik kamerası duyurusu
Pratikte yönetimlerin yapması gereken, saklama süresini “alışkanlığa göre” değil, gerekçesiyle belirlemektir. Örneğin:
- Olayların fark edilme süresi (çoğu olay aynı gün anlaşılmıyor),
- Kolluk veya sigorta süreçlerinde talep gelebilecek makul zaman,
- Depolama kapasitesi değil, ihtiyaç.
Süre dolunca kayıtlar “dolapta dursun” diye tutulmamalı. KVKK’nın 7. maddesi kapsamında, amaç kalmadığında veri sorumlusu resen silme, yok etme veya anonim hale getirme yapmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük ve genel çerçeve Kurumun imha bilgilendirmelerinde açık anlatılır. Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi
Yetkili erişim, loglama ve görüntü paylaşımı
Kayıtları kimlerin izleyebileceği en az saklama süresi kadar kritiktir. En iyi uygulama, erişimi en az kişi ile sınırlamaktır. Genelde yönetici (ve varsa profesyonel yönetimde yetkilendirilmiş personel) dışında kimseye “sürekli izleme” yetkisi verilmez. İzleme, mümkünse sadece somut bir olay olduğunda ve tutanakla yapılır.
Loglama tarafında amaç şudur: “Kim, ne zaman, hangi kayıtları açtı ve dışarı aktardı?” NVR/DVR cihazı log tutuyorsa açık bırakılmalıdır. Tutmuyorsa, izleme ve kopyalama işlemleri için yazılı kayıt tutmak, sonradan doğabilecek “keyfi izleme” iddialarını azaltır.
Paylaşımda altın kural: Görüntüler apartman WhatsApp grubunda dolaştırılacak içerik değildir. Kayıtlar kural olarak:
- Yetkili kurum talebi (kolluk, savcılık, mahkeme) olduğunda,
- Bir hakkın kullanılması veya korunması için zorunluysa,
- Mümkünse üçüncü kişileri ifşa etmeyecek şekilde (gerekirse maskeleme ile),
sınırlı biçimde paylaşılmalıdır. Bulut yedekleme veya yurt dışı sunucu kullanımı gibi durumlar ise ayrıca “aktarım” riskleri doğurabileceği için kurulumdan önce hukuki değerlendirme gerektirir.
Hukuka aykırı kamera kaydında yaptırım riski ve şikayet yolları
Yönetimle çözüm, kat malikleri başvurusu
Hukuka aykırı kamera kaydı iddiasında ilk adım, meseleyi büyütmeden teknik ve idari düzeltme istemektir. Yönetimden yazılı olarak şunları talep edebilirsiniz: kameranın açısının düzeltilmesi, kapı önlerinin maskelemesi, ses kaydının kapatılması, kayıt saklama süresinin kısaltılması, erişim yetkisinin sınırlandırılması ve uyarı levhası ile aydınlatmanın tamamlanması.
Sorun “karar eksikliği” ise, konunun kat malikleri kurulunda gündeme alınmasını isteyin. Karar defterine işlenmiş, belirsiz veya tartışmalı bir karar varsa, Kat Mülkiyeti Kanunu m.33 kapsamında kat malikleri kurulu kararının iptali için sulh hukuk mahkemesinde dava yolu gündeme gelebilir. Bu maddede, toplantıya katılıp aykırı oy kullananlar için karar tarihinden itibaren 1 ay, toplantıya katılmayanlar için kararı öğrenmeden itibaren 1 ay ve her hâlde karar tarihinden itibaren 6 ay içinde iptal davası açılabileceği düzenlenir. Bu sürelerin kaçırılmaması önemlidir. TBMM’de yayımlanan m.33 değişikliği metni
KVKK ve diğer resmi başvuru kanalları
KVKK bakımından şikayet yoluna gidebilmek için kural olarak önce veri sorumlusuna (çoğu durumda apartman/site yönetimine) başvuru yapılır. Yönetim başvuruyu en geç 30 gün içinde yanıtlamazsa veya yanıtı yetersizse, KVKK Kurulu’na şikayet edilebilir. Şikayet süresi, yanıtı öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün; her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün olarak uygulanır. KVKK “Şikayet Hakkı” sayfası
Kamera görüntülerinin WhatsApp grubunda paylaşılması, kişinin ev içinin görüntülenmesi veya hedefli takip gibi ağır ihlallerde ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu ve kişilik hakkı ihlaline dayalı tazminat gibi yollar da değerlendirilebilir. Bu adımlarda delilleri (fotoğraf, ekran görüntüsü, tarih-saat, yönetim yazışmaları) düzenli tutmak süreci kolaylaştırır.
